01.11.2018

Hội thảo về rà soát Đóng góp do Quốc gia tự quyết định và hướng tới công bằng khí hậu

Chưa đầy một tuần trước khi IPCC công bố báo cáo đặc biệt về nóng lên toàn cầu ở mức 1.5oC, ngày 3.10.2018 Viện Friedrich Ebert tại Việt Nam (FES) cùng Nhóm làm việc về Biến đổi Khí hậu (CCWG) do Quỹ quốc tế Bảo vệ thiên nhiên (WWF) điều phối đã tổ chức hội thảo về rà soát và thực hiện Đóng góp do Quốc gia tự quyết định (NDC) của Việt Nam nhằm kêu gọi hành động vì khí hậu quyết liệt hơn và ngay lập tức. Đại diện đến từ các cơ quan nhà nước, các sứ quán, tổ chức quốc tế, cơ quan đào tạo, công đoàn và xã hội dân sự đã tham gia trao đổi các kiến thức và kinh nghiệm liên quan đến cơ hội và thách thức trong quá trình rà soát tại Việt Nam.

Nithi Nesadurai và Jessica Dator-Bercilla trong phiên thảo luận chung. Ảnh: FES Việt Nam

Với thời hạn công bố NDC sửa đổi vào tháng 5 năm 2019 đang tới gần, đồng thời xét đến tính dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu (BĐKH) của Việt Nam, thì mục tiêu hiện tại nhằm cắt giảm 8% phát thải khí nhà kính (và 25% với các hỗ trợ quốc tế) có vẻ như không được tham vọng lắm. Trong khi việc chuyển dịch sang một nền kinh tế các-bon thấp là cần thiết để giữ cho gia tăng nhiệt độ toàn cầu không vượt quá 2 độ C, thì Việt Nam vẫn đang hướng đến mục tiêu tăng trưởng GDP hàng năm hơn 6%, khiến cho việc chuyển dịch này khó có thể xảy ra. Để nâng cao tham vọng của Việt Nam trong việc cắt giảm khí nhà kính, cần phải tập hợp tất cả các bên liên quan tham gia vào thảo luận chung và đảm bảo rằng mọi tiếng nói đều được lắng nghe. Do đó, câu hỏi quan trọng cần được đặt ra là làm sao để tăng cường sự tham gia của các tổ chức xã hội dân sự (CSOs) – đại diện cho tiếng nói của nhân dân. Đây cũng là một trong những ý chính được đưa ra thảo luận trong hội thảo.

Trong số các diễn giả, bà Jessica Dator-Bercilla từ Hiệp hội Biến đổi Khí hậu Châu Á (ACCC) đã chia sẻ câu chuyện thành công từ các tổ chức phi chính phủ (NGOs) đã tham gia và chỉ đạo quá trình rà soát của Philippin. Bà nhấn mạnh rằng các CSOs không nên chỉ am hiểu khía cạnh khoa học của biến đổi khí hậu mà còn cần phải có những kỹ năng để truyền đạt những thông điệp chính tới công chúng và các nhà hoạch định chính sách. Trường hợp của các NGO địa phương Aksyon Klima và Climate Reality Philippines là một ví dụ gần đây cho thấy cách mà xã hội dân sự có thể thu hút sự quan tâm về mặt chính trị đến nhu cầu cắt giảm việc sử dụng HFCs (hydrofluorocarbons). HFCs là các hóa chất chủ yếu được dùng cho điều hòa nhiệt độ hoặc tủ lạnh. Một khi được thải ra bầu khí quyển, các chất này sẽ trở thành các khí nhà kính vô cùng mạnh và góp phần làm trầm trọng thêm sự nóng lên toàn cầu. Nhiệt độ toàn cầu gia tăng cùng với nhu cầu đối với các thiết bị làm mát khiến cho phát thải HFCs tăng lên nhanh chóng, do đó việc nâng cao nhận thức về vấn đề này trở nên quan trọng hơn bao giờ hết đối với các nhà hoạt động vì khí hậu.

Thông qua một loạt các hoạt động như công bố các khuyến nghị chính sách và trình bày quan điểm, các chiến dịch nâng cao nhận thức hướng tới các bên liên quan khác nhau bao gồm giới truyền thông, cũng như các hội thảo và tập huấn nâng cao năng lực, các NGO Philippin đã thành công trong việc đưa điều khoản về cắt giảm HFC vào đóng góp giảm nhẹ trong NDC của Philippin. Ngoài ra, ví dụ điển hình thứ hai đã cho thấy các phương thức hữu hiệu nhằm thu hút sự chú ý tới các đề tài mà xã hội dân sự quan tâm.

Chính phủ và các tổ chức địa phương tại Việt Nam đều có thể rút ra được các khuyến nghị từ những ví dụ trên. Để xã hội dân sự có thể tham gia tốt hơn trong quá trình rà soát, chính phủ Việt Nam cần thể chế hóa sự tham gia của CSO, trong khi các NGO địa phương cần tập trung vào việc trang bị các kiến thức nền và chủ động tham gia các thảo luận. Bên cạnh đó, các đối thoại đa phương cũng rất quan trọng trong việc xây dựng các liên minh cũng như văn hóa cộng tác. 

Các cách tiếp cận khác cũng được các diễn giả Việt Nam và quốc tế trình bày. Ông Nithi Nesadurai từ Mạng lưới Hành động vì Khí hậu Đông Nam Á (CANSEA) đưa ra những chia sẻ về việc NGO có thể đóng góp cho việc rà soát NDC bằng cách minh bạch hóa dòng tiền đầu tư cho ngành nhiên liệu hóa thạch. Các tổ chức tài chính, bao gồm các ngân hàng phát triển, là những nhân tố quan trọng trong nỗ lực toàn cầu nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang hướng phát triển các-bon thấp. Việc dịch chuyển các nguồn lực này sang các dự án khí hậu xanh có thể thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang nền kinh tế sạch và sử dụng năng lượng hiệu quả.

Hội thảo là một sự kiện quan trọng, không chỉ giúp củng cố giai đoạn tiếp theo của việc rà soát NDC mà còn chuẩn bị, kết nối và phát triển chiến lược cho đàm phán COP24 sắp tới tại Katowice. Giờ chính là lúc để vượt qua cả các câu chuyện thành công và cùng nhau đẩy mạnh nỗ lực của Việt Nam trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Friedrich-Ebert-Stiftung
Văn phòng Việt Nam 

7 Bà Huyện Thanh Quan
Ba Đình 
Hà Nội  - Việt Nam
Hòm thư 44

+84   24 38455108
+84   24 38452631

mail(at)fes-vietnam.org

về đầu trang