03.06.2019

Nâng cấp cơ sở hạ tầng với việc bảo vệ thiên nhiên

Sinh viên đến từ Hà Nội khám phá Vườn Quốc gia Cúc Phương và thảo luận về tác động xấu của việc xây dựng cơ sở hạ tầng đối với thiên nhiên và đa dạng sinh học.

TS. Daniel Mann giải thích các khái niệm liên quan như bảo vệ giống loài, khu dự trữ sinh quyển, môi trường sống, v.v.

Chuyến thăm của sinh viên đến Trung tâm cứu hộ thú linh trưởng.

Trong khuôn khổ các hoạt động hàng năm với thanh niên, Viện Friedrich-Ebert-Stiftung (FES) Việt Nam đã tổ chức một chương trình tọa đàm và chuyến đi thực tế về chủ đề “Bảo vệ thiên nhiên và đa dạng sinh học” trong hai ngày 31/5 và 1/6/2019 tại Cúc Phương, Ninh Bình. Tham dự chương trình là các sinh viên chuyên ngành tiếng Đức đến từ trường Đại học Hà Nội và Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội. Trong chuyến đi hai ngày, các sinh viên có dịp trao đổi kiến thức, quan điểm với TS. Daniel Mann, Trợ lý dự án của Viện FES tại Ghana, người đã trình bày các báo cáo về chủ đề “Mở rộng xây dựng cơ sở hạ tầng đi đôi với bảo tồn thiên nhiên” và “Bảo vệ giống loài thông qua việc bảo vệ lãnh thổ”.

Cho đến nay, việc xây dựng cầu đường vốn được coi là một đóng góp to lớn cho tăng trưởng kinh tế, bỏ qua các tác động tiêu cực đến môi trường. Không chỉ riêng ở Việt Nam mà các dự án xây dựng đường cao tốc ngày càng trở nên phổ biến bởi nhu cầu tăng cao của cả người dân bản địa lẫn các nhà đầu tư liên quan đến sự thuận tiện trong đi lại, giao thông vận tải xuyên quốc gia hoặc thậm chí vượt ra ngoài biên giới lãnh thổ. Chính bởi vậy mà chương trình tọa đàm và chuyến đi thực tế lần này cũng phần nào nhằm mục đích nâng cao nhận thức của giới trẻ về vấn đề thời sự này, đồng thời nêu lên một vài ví dụ điển hình về các phương án thay thế để làm sao có thể giảm thiểu tối đa tác động xấu của việc xây dựng cầu đường với nâng cấp cơ sở hạ tầng đến thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Tiếp nối các báo cáo của chuyên gia Đức với việc chia sẻ các kinh nghiệm từ Kenya và Tanzania qua ví dụ về dự án đường cao tốc Serengeti, các sinh viên đến từ Đại học Quốc gia Hà Nội đã trình bày về thực trạng bảo vệ thiên nhiên tại Việt Nam và đưa ra ví dụ thực tế khi tiến hành xây dựng con đường Hồ Chí Minh là tình huống từng gây nhiều tranh cãi trong những năm về trước. Lý do đằng sau các quan điểm trái chiều của chuyên gia trong nước thời bấy giờ nằm ở chỗ con đường cao tốc Bắc Nam này theo kế hoạch ban đầu lẽ ra phải chạy xuyên qua Vườn Quốc gia Cúc Phương, một phương án đã có thể gây mất cân bằng sinh thái và phá vỡ đa dạng sinh học tại khu vực này.

Bên cạnh các phiên thảo luận, chuyến đi thực tế đến các trung tâm cứu hộ và trung tâm bảo tồn tại Cúc Phương đã tạo điều kiện cho sinh viên tìm hiểu sâu hơn về công tác cứu hộ cũng như học cách làm thế nào để bảo tồn tốt hơn các giống loài quý hiếm. Chạm dừng đầu tiên trong chuyến đi thực tế là Trung tâm Giáo dục Bảo tồn Thú ăn thịt và Tê tê. Tại đây, nhiều sinh viên cảm thấy vô cùng ấn tượng với cách các nhân viên tận tình chăm sóc các loài động vật nhỏ và tê tê. Ông Nguyễn Mạnh Quyền, một chuyên gia công tác tại Vườn Quốc gia Cúc Phương cho biết: “Một số động vật hoang dã sở dĩ trở nên quý hiếm như hiện nay cũng bởi vấn nạn săn bắn và buôn bán trái phép để phục vụ mục đích sản xuất cái gọi là thần dược.” Ông cũng nói thêm rằng “Tê tê là loài động vật rất dễ bị bắt vì chúng không có khả năng tấn công phòng vệ hoặc tẩu thoát nhanh chóng. Trên thực tế có rất nhiều trường hợp các động vật ăn thịt nhỏ khi được chuyển đến trung tâm cứu hộ đã ở trong trạng thái bị thương rất nặng”.

Chuyến thăm đầu tiên trong ngày làm việc tiếp theo là Trung tâm cứu hộ thú linh trưởng. Tại đây, các sinh viên được thấy rõ sự khác biệt trong cách sinh hoạt của từng loài linh trưởng. Trong khi một số linh trưởng thích sống quây quần theo bầy đàn thì một số khác lại không. Điều thú vị nữa là một số loài linh trưởng đặc biệt hiếu động và rất mau chán. Do đó, sân chơi và các đồ dùng nhằm giúp chúng vận động giải trí cần phải được thay đổi và làm mới thường xuyên.  Tại trung tâm cứu hộ cũng có một khu vực đặc biệt là nơi giúp thú linh trưởng rèn luyện các “kỹ năng mềm” để sau này khi chúng trở về với thiên nhiên mới có đủ khả năng sinh tồn. Bà Đinh Thị Thu Hương, một hướng dẫn viên tại trung tâm cho hay: “Do thú linh trưởng đã quen với môi trường sống ở trung tâm cứu hộ, được cung cấp thức ăn tận nơi nên gần như đã mất bản năng kiếm mồi và một số kỹ năng cơ bản. Bởi vậy, linh trưởng cần được đào tạo lại các kỹ năng đã mất trong giai đoạn thử thách để có thể sống sót khi được thả về với cuộc sống hoang dã vốn vô vùng nghiệt ngã và đầy chông gai ở bên ngoài trung tâm cứu hộ”.

Chuyến đi thực tế tiếp tục với việc ghé thăm Trung tâm bảo tồn rùa. Đối với nhiều người tham dự, chuyến thăm thực sự thú vị khi được tận mắt quan sát sự đa dạng về giống loài cũng như các đặc điểm nhận dạng của từng loài rùa. Bạn Nguyễn Thu Huyền, một sinh viên Khoa Tiếng Đức – Đại học Hà Nội chia sẻ: “Giờ em đã biết làm thế nào để phân biệt giới tính của nhiều loài rùa khi nhìn vào các đặc điểm trên thân mình của chúng.” Tuy nhiên, rùa là một trong các loài động vật dễ phải đối mặt với nguy cơ bị tuyệt chủng. Ông Nguyễn Mạnh Quyền buồn bã phát biểu “Các loài rùa đang đứng trước nguy cơ rất lớn. Trên tổng số hàng trăm trứng thì chỉ có hiếm hoi một hoặc hai con được sinh ra. Và thật lấy làm tiếc khi cụ rùa ở hồ Hoàn Kiếm qua đời. Loài rùa này hiện nay rất khan hiếm và khó có thể sinh sản thêm.”

Sau chuyến thăm các trung tâm bảo tồn và cứu hộ động vật hoang dã, các sinh viên thừa nhận đã chưa thực sự nắm rõ tác động xấu của việc xây dựng và nâng cấp cơ sở hạ tầng đến thiên nhiên và đa dạng sinh học. Sự thật là cuộc sống của các loài động vật, đặc biệt là các loài hoang dã và quý hiếm có thể bị xáo trộn cùng với sự chuyển biến của môi trường sống. Đối với nhiều loài động vật hoang dã, khu rừng rõ ràng là mái ấm của chúng. Thế nên việc tàn phá địa bàn sinh sống của các loài động vật khác chỉ để thỏa mãn nhu cầu ngày càng tăng về giao thông vận tải hoặc thương mại của loài người thật quá phi lý.

 

Chương trình kết thúc với phần làm việc nhóm và trình bày sơ lược kết quả thảo luận của từng nhóm. Các sinh viên tham dự đều nhất trí với việc các hành động nhỏ trong cuộc sống hàng ngày hoàn toàn có thể đóng góp vào việc bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học như việc tái chế, giảm thiểu rác thải nhựa, chung tay sử dụng năng lượng tái tạo cũng như chống lại nạn buôn bán trái phép động vật hoang dã, v.v.

 

 

Friedrich-Ebert-Stiftung
Văn phòng Việt Nam 

7 Bà Huyện Thanh Quan
Ba Đình 
Hà Nội  - Việt Nam
Hòm thư 44

+84   24 38455108
+84   24 38452631

mail(at)fes-vietnam.org

về đầu trang